Gobolka Bariga Dhexe ayaa mar kale galay marxalad xasaasi ah kadib hadallo siyaasadeed oo kulul, dhaq-dhaqaaqyo ciidan, iyo cadaadis diblomaasiyadeed oo sii kordhaya. Inkastoo xaaladdu aysan weli gaarin heer dagaal toos ah, haddana khubarada arrimaha amniga iyo siyaasadda caalamiga ah waxay sheegayaan in xiisaddu ay u baahan tahay feejignaan gaar ah.
Qormadan waxaan ku eegaynaa sababaha keenay xiisaddan cusub, doorka quwadaha waaweyn, saameynta dhaqaale ee suurtagalka ah, iyo waxa laga filan karo toddobaadyada soo socda.
Maxaa Sababay Xiisadda Cusub?
Xiisadaha gobolka ma ahan kuwo cusub, balse dhowaanahan waxaa jiray dhowr arrimood oo dib u huriyay muranka:
Hadallo Siyaasadeed oo Adag
Hoggaamiyeyaal ka tirsan dalalka gobolka iyo quwadaha waaweyn ayaa jeediyey hadallo muujinaya adkeysi iyo digniino is dhaafsi ah. Hadallada noocan ah waxay inta badan sare u qaadaan heerka walaaca, gaar ahaan marka ay la socdaan dhaqdhaqaaqyo ciidan.
Dhaqdhaqaaq Ciidan
Warar laga helayo ilo diblomaasiyadeed ayaa sheegaya in qaar ka mid ah dalalka ay xoojiyeen joogitaankooda militari ee badda iyo hawada. Inkastoo tani mararka qaar loo arko tababar ama feejignaan caadi ah, haddana waqtiga ay ku soo beegantay ayaa ka dhigaya mid dareen gaar ah leh.
Khilaafyo Siyaasadeed oo Hore u Jiray
Khilaafyo ku saabsan barnaamijyada hubka, saameynta gobolka, iyo isbahaysiyada siyaasadeed ayaa muddo dheer taagnaa. Markay arrimahani is biirsadaan, xiisaddu si fudud ayay u kacdaa.
Doorka Quwadaha Caalamka
Bariga Dhexe waa goob ay quwadaha waaweyn si dhow ula socdaan, maadaama uu yahay meel istiraatiiji ah oo saameyn weyn ku leh dhaqaalaha iyo amniga caalamka.
Mareykanka
Mareykanka wuxuu muddo dheer xiriir dhow la lahaa qaar ka mid ah dalalka gobolka. Mar kasta oo xiisad kacdo, Washington waxay qaadataa tallaabooyin lagu muujinayo taageerada xulafadeeda iyo ilaalinta danaha istiraatiijiga ah.
Haddii xiisaddu sii kororto, waxaa laga yaabaa inay saameyn ku yeelato:
Qiimaha Shidaalka
Bariga Dhexe waa meel muhiim u ah soo saarista shidaalka. Isbeddel kasta oo amni wuxuu si toos ah u saameyn karaa suuqyada tamarta. Kor u kaca qiimaha shidaalka wuxuu saameyn ku yeelan karaa dalal badan oo dunida ah.
Suuqyada Maaliyadda
Marka xiisado caalami ahi kacaan, suuqyada saamiyada iyo maalgashigu waxay muujiyaan isbeddel degdeg ah. Maalgashadayaashu waxay inta badan u wareegaan meelaha loo arko “ammaan” sida dahabka ama lacagaha qaarkood.
Ganacsiga Caalamiga ah
Marinnada ganacsi ee muhiimka ah ee gobolka mara ayaa saameyn kara haddii xiisaddu sii xoogeysato, taasoo keeni karta dib u dhac sahayda iyo kor u kaca qiimaha badeecadaha.
Aragtida Khubarada
Qaar ka mid ah falanqeeyayaasha arrimaha amniga waxay aaminsan yihiin in xiisadda hadda jirta ay tahay mid cadaadis diblomaasiyadeed ah oo u badan in lagu xalliyo wada-hadal.
Khubaro kale waxay sheegayaan in xaaladdu u baahan tahay dhexdhexaadin degdeg ah si looga hortago qalalaase aan loo baahnayn.
Waxaa muhiim ah in la fahmo in inta badan xiisadaha noocan ah ay ku dhammaadaan wada-xaajood iyo heshiisyo, inkastoo ay jiri karaan marxalado adag oo ku meel gaar ah.
Maxaa Laga Filan Karaa Maalmaha Soo Socda?
Wada-Hadallo Diblomaasiyadeed
Dalal dhexdhexaad ah iyo ururo caalami ah ayaa laga yaabaa inay isku dayaan inay abaabulaan wada-hadallo lagu dejinayo xaaladda.
Cadaadis Siyaasadeed
Waxaa suuragal ah in la arko cunaqabateyn cusub ama cadaadis diblomaasiyadeed oo lagu doonayo in lagu yareeyo xiisadda.
Warar Isdaba Joog ah
Maadaama xaaladdu tahay mid isbeddel badan, wararka cusub ayaa soo bixi kara saacad kasta. Sidaas darteed, warbaahintu waxay door muhiim ah ka ciyaareysaa gudbinta xog sax ah oo la hubiyey.
Saameynta Afrika iyo Dalalka Soo Koraaya
Dalalka Afrika, oo ay ku jirto Soomaaliya, waxay si dadban u dareemi karaan saameynta xiisad kasta oo ka dhacda Bariga Dhexe. Kor u kaca qiimaha shidaalka ama isbeddelka ganacsiga caalamiga ah wuxuu saameyn ku yeelan karaa qiimaha badeecadaha iyo dhaqaalaha guud.
Sidoo kale, dalalka soo koraya waxay inta badan ku tiirsan yihiin xasiloonida suuqyada caalamiga ah si ay u sii wadaan kobacooda dhaqaale.
Gunaanad
Xiisadda Bariga Dhexe ee hadda taagan waa mid u baahan feejignaan iyo dulqaad diblomaasiyadeed. Inkastoo hadallo kulul iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan ay sare u qaadeen walaaca, haddana taariikhdu waxay muujinaysaa in inta badan khilaafaadka noocan ah lagu dhammeeyo wada-xaajood iyo xal siyaasadeed.
Caalamku wuxuu isha ku hayaa xaaladda, iyadoo la rajeynayo in dhinacyadu ay doortaan dariiq nabadeed oo ka fogaada waxyeello ballaaran.
Warbaahinta mas’uulka ah iyo xog sax ah ayaa door muhiim ah ka qaadan karta dejinta xaaladda iyo ka hortagga warar aan la hubin.